2002 yılından buyana kesintisiz hizmet

Üye olun yazmaya başlayın ve Çankırı'nın geleceğine siz yön verin. Çankırı Araştırmaları Sitesi [www.cansaati.org]

Forum Anasayfası Forum Anasayfası » Araştırmalar » Şehir Araştırmaları
  Yeni Mesajlar Yeni Mesajlar RSS - Kitap: Kengırı Belediye Yevmiye Defteri
  Yardım Yardım  Forumu Ara   Kayıt Ol Kayıt Ol  Giriş Giriş

Yeni Sayfa 1

Güncel Sitemiz için tıklayınız.

Çankırı Araştırmaları Sitesi Ağustos 2013 3 ncü dönem sitesi

2002 yılından bu güne kesintisiz hizmet veren sitemizin binlerce yazı ve görselin bulunduğu arşivleri

2000-2005 I. Arşiv       2006-2013 II. Arşiv

 


Kilitli ForumKitap: Kengırı Belediye Yevmiye Defteri

 Yanıt Yaz Yanıt Yaz
Yazar
  Konu Arama Konu Arama  Konu Seçenekleri Konu Seçenekleri
haberci Açılır Kutu Gör
Site Yöneticisi
Site Yöneticisi
Simge
Canssati.Org Haber Servisi

Kayıt Tarihi: 07.12.2005
Şehir: Çankırı
Status: Aktif Değil
Points: 290
Mesajın Direkt Linki Konu: Kitap: Kengırı Belediye Yevmiye Defteri
    Gönderim Zamanı: 21.01.2006 Saat 08:12

Çankırı Belediyesi yayınlarından yeni bir kitap.

 

Çankırı 1891 - 1892, Kengırı Belediye Kalemine Mahsus Yevmiye Defteri 1307
Hazırlayan : Ömer Türkoğlu
Yayıncı : Çankırı Belediyesi
Basım Yeri : Çankırı
Basım Tarihi : 2005
Sayfa Sayısı : xiii+203 s.
Ebat : 16x24
Dil : Türkçe
Açıklama :
İçindekiler:
XIX. Yüzyılın İkinci Yarısında Çankırı ve Belediye
Belediye Gelirleri
Giderler ve Hizmetler
Görevler, Görevliler ve Ücretleri
Transkripsiyon
Tıpkıbasım Örnekleri

Orijinal karton kapağında.

 

Online temin



Düzenleyen ahmetgulsen - 21.01.2006 Saat 19:41
Cansaati.Org
Yukarı Dön
ahmetgulsen Açılır Kutu Gör
Site Yöneticisi
Site Yöneticisi
Simge
Cansaati.Org Yazı İşleri Sorumlusu

Kayıt Tarihi: 01.10.2003
Şehir: ANKARA
Status: Aktif Değil
Points: 877
Mesajın Direkt Linki Gönderim Zamanı: 01.04.2006 Saat 18:13

Kitabın Adı : Çankırı 1891-1892

Kengırı Belediye Kalemine Mahsûs Yevmiye Defteri 1307

 

Hazırlayan : Ömer TÜRKOĞLU

 

Basım : Çankırı 2005

 

 

Ç

 ankırı Belediyesi kültür hayatına katkısını kitaplar neşrederek artırıyor. Elimizde yeni bir kitap var. Çankırı 1891-1892, Kengırı Belediye Kalemine Mahsûs Yevmiye Defteri 1307 şeklinde uzun bir adlandırma ile yayınlanan kitabın hazırlayıcısı, Salnameler’den tanıdığımız değerli araştırmacı Ömer TÜRKOĞLU’dur.

 

Kitap, adından da anlaşılacağı üzere 13 Mart 1891- 12 Mart 1892 tarihlerini ihtiva eden Çankırı Belediyesine ait gelir ve giderlerin tutulduğu yevmiye defterinin tercümesi ve yorumlanmasından ibarettir. Orijinal yevmiye defteri 28x40 ebatlarında 68 sahifeden müteşekkil, sağ tarafında “Makbuzat”, sol tarafında ise “Sarfiyat” bölümleri yer alan bir ticari vesikadır.

 

Sayın TÜRKOĞLU çalışmasının ilk bölümünde 19. yüzyılda Çankırı sancağının durumu hakkında bilgiler veriyor. Yazar, dönemin Çankırı’sının iktisadi gelişmişliği, hane halkı sayımları, eğitim öğretim kurumları ve yerel idari yapı hakkında verdiği bilgiler ile başarılı bir tahlil yapmış, Çankırı’nın resmini ortaya koymuştur. Kitabın önsözü  aslında başlı başına bir eser olarak değerlendirilebilecek çaptadır.

 

 Bu eserden Çankırı Belediyesinin 1869 yılında kurulduğunu ve ilk reisinin ise Mustafa bey olduğunu öğreniyoruz. Diğer reisler ve dönemleri itibariyle şöyledir;

 

1869-70          Mustafa Bey

1871                 Hacı Mustafa Efendi

1872-73          Hacı Mustafa Ağa

1874                 Hasan Ağa (Binbaşı emeklisi)

1875-76          Hacı Abdülkadir Efendi

1877-78          Hacı Mustafa Ağa

1879                 Şeyh Ali Rıza Efendi

1880-82          Hacı Mustafa Ağa

1889                Hacı Abdülkadir Efendi

1892                Hürrem Efendi

1893-94          Abdullah Efendi

1896                Tahir Efendi

1899                 Hasan Efendi

1903                 Salim Efendi

 

 

             Kitabın ikinci bölümünde yevmiye defterindeki unsurlar irdelenmiştir. Yazar, yevmiye defterinin nev’-i vâridât hanesinde yazan gelir kalemlerine ait açıklamalarla başlamış tahlillerine. Hayvan rüsumu, hayvan tezkiresi, zebhiye rüsumu, kantar ve kile rüsumu, ceza-yı nakdi, dellaliye rüsumu, eczane vâridâtı bu gelir kalemlerindendir. Sayın Türkoğlu, her bir kalemin ne manaya geldiğini açıkladıktan sonra bu kalemin tutarını ve bu tutarın genel hasılat içindeki oranını da hesaplamıştır. Ayrıca elde ettiği oranları da dönemin şartlarını göz önüne alarak yorumlamıştır. Bu tahlillerinden birinde, hayvan rüsumunun %35,67’lik bir oranla gelirler içinde en büyük dilme sahip olmasının Yapraklı’da ve Çankırı’da kurulan panayırlar olduğunu ifade ediyor yazarımız. Ahmet Talat Onay’ın görüşleriyle de kuvvetlendirdiği yorumu, Çankırı ekonomisinin hayvan ticareti ve özellikle panayır üzerine kurulduğunu gösteriyor. Zaten Çankırı Tarihine 100 Canlı Tanık çalışmamızda kendisiyle yapılan söyleşide sayın Necati asım USLU da bunu ifade etmişti; “tiftik gitti Çankırı bitti”.

 

             Kitabın bir diğer bölümü ise giderler ve hizmetlere ayrılmıştır. Sabit maaşlar, okul inşaatı, temizlik giderleri, aydınlatma, su ve kanal hizmetleri, itfaiye hizmetleri, sağlık hizmetleri, Velâdet ve cülûs-i hümayun masrafları, ramazan ayında top atılma masrafları, veterinerlik hizmetleri, mezarlık hizmetleri bunların başlıcalarıdır. Belediye giderleri içinde en büyük payı maaşlar alırken bunu  %31,91 oran ile okul inşaatına harcanan 21.726 kuruş takip etmektedir. İnşa edilen okul ise bugün halen ayakta olan Taşmektep’tir. Kitabın bu bölümünde tulumbacılar hakkında yazılanları okumanızı hassaten tavsiye ederim.

 

             Çankırı’nın su sorunu bugün olduğu gibi 19. yüzyıl reislerinin de meselesiydi. Kayıp ve kaçakla mücadelede de önemli kararlar alınmıştı. Çünkü Şehre gelen temiz suyun bağ bahçe sahiplerinde kesilip sulamada kullanıldığı görülmüş. Bunun için alınan kararlardan biri şöyledir; “Sultan Süleyman Camiine gelen  suyolu üzerine ve iki tarafına üçer arşın mesafeye kadar bağ, bahçe ve bina yapımı men edilmiş, aksine bir uygulama üzerine Çankırı kadısına hüküm gönderilmiştir.”

 

             1891 yılında Çankırı belediyesinde çalışanların unvan ve ücret giderlerinin incelendiği bölümde dikkate şayan bir açıklama ile karşılaşıyoruz: “Ancak bunlar (belediye müfettişi- zabıta) ‘edîbâne ifâ-yı vazîfe’ yapacaklar, sokakta sigara ve çubuk içmeyecekler, ellerinde baston şemsiye taşımayacaklar, sokakta kimseyle görüşme ve sohbet edemeyecekler, meyhane, gazino ve kahvehâneler oturamayacaklardı (Vilâyât Belediye Kanunu Md. 61)”. ‘Rüşvet diye selam almayacak’ hassasiyeti göstermesi gereken zabıtaların ne kadar önemli bir konumda oldukları o gün bile ortaya konmuştur.

 

             Kitabın 43-179 sayfaları arasında defterin yeniden yazımı mevcut olup, tıpkı basım örneklerine de yer verilen eserin sonunda isim ve yer indeksi bulunmaktadır. Zengin kaynakça ise Çankırı tarihi üzerine çalışacaklar için bir küçük bir rehber olarak kabul edilebilir.

 

                                      Yevmiye defterinde yer alan açıklamalardan bazıları:

 

Gelir örnekleri

Çalgıcı Ruhsatiyesi:

Rum milletinden Sava oğlu Andon’un velîme cem’iyetinde çalgıcı ruhsatiyesi olarak Hüseyin oğlu Hasan yediyle

 

Çalgıcı Ruhsatiyesi:

Çalgıcı Nikola ve refikleri İnayetoğlu Hâfiz Efendi’nin baş donanma cem’iyetinde  30 para 4 guruş

 

Aşık ruhsatı:

Hindili kahvesinde sâkin Âşık Aydeti ve refîklerinin Salebcioğlu Hasan yediyle

 

Gider örnekleri:

kefen bahâsı:

“İmâret mahallesinde Der-âliyyeli İsmail Efendi’nin müteveffiye zevcesi için kefen bahâsı Yozgadlı Hüseyin Efendi yediyle” 20 guruş

 

Hastane Masrafı:

306 senesinde Alasonya cihetinden gelen hasta askerler için muvakkaten Kengırı’da küşâd edilmişolan hastaneye memuru Abdülhamid Efendi maridtiyle alınan et, ekmek ve saire bahâsı olarak evvelce tesviye olunup bu kere senedinin tasdikiyle masraf yazılan  10 para 210 guruş

 

Maaş

Kayabaşı Kabristan Kolcusu Mustafa’ın maaşı 30 guruş

 

 

 

 

 

Ahmet GÜLŞEN

http://smmmahmetgulsen.wordpress.com/
Yukarı Dön
 Yanıt Yaz Yanıt Yaz
  Share Topic   

Forum Atla Forum İzinleri Açılır Kutu Gör

Forum Software by Web Wiz Forums® version 10.15
Copyright ©2001-2013 Web Wiz Ltd.
Yeni Sayfa 1

Güncel Sitemiz için tıklayınız.

Çankırı Araştırmaları Sitesi Ağustos 2013 3 ncü dönem sitesi

2002 yılından bu güne kesintisiz hizmet veren sitemizin binlerce yazı ve görselin bulunduğu arşivleri

2000-2005 I. Arşiv       2006-2013 II. Arşiv

 

Popup Örnek