2002 yılından buyana kesintisiz hizmet

Üye olun yazmaya başlayın ve Çankırı'nın geleceğine siz yön verin. Çankırı Araştırmaları Sitesi [www.cansaati.org]

Forum Anasayfası Forum Anasayfası » Araştırmalar » Şehir Araştırmaları
  Yeni Mesajlar Yeni Mesajlar RSS - Kent Müzeleri ve Turizm
  Yardım Yardım  Forumu Ara   Kayıt Ol Kayıt Ol  Giriş Giriş

Yeni Sayfa 1

Güncel Sitemiz için tıklayınız.

Çankırı Araştırmaları Sitesi Ağustos 2013 3 ncü dönem sitesi

2002 yılından bu güne kesintisiz hizmet veren sitemizin binlerce yazı ve görselin bulunduğu arşivleri

2000-2005 I. Arşiv       2006-2013 II. Arşiv

 


Kilitli ForumKent Müzeleri ve Turizm

 Yanıt Yaz Yanıt Yaz
Yazar
  Konu Arama Konu Arama  Konu Seçenekleri Konu Seçenekleri
Erhan METİN Açılır Kutu Gör
Köşe Yazarı
Köşe Yazarı
Simge
Tarihçi

Kayıt Tarihi: 25.12.2005
Şehir: ÇANKIRI
Status: Aktif Değil
Points: 118
Mesaj Seçenekleri Mesaj Seçenekleri   Teşekkür (0) Teşekkür(0)   Alıntı Erhan METİN Alıntı  Yanıt YazCevapla Mesajın Direkt Linki Konu: Kent Müzeleri ve Turizm
    Gönderim Zamanı: 18.04.2008 Saat 22:17

Bu çalışma Balıkesir Üniversitesi Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu tarafından 17-19 Nisan 2008 tarihleri arasında düzenlenmiş olan III. Balıkesir Ulusal Turizm Kongresinde tebliğ olarak sunulmuş ve bildiri kitabında yayınlanmıştır. (Bknz, Adı geçen eser, s.175-178)

 

 

KENT MÜZELERİNİN TURİZM SEKTÖRÜNE KATKISI

 

Arş. Gör. Erhan METİN

 

 

ÖZET

 

Bu çalışmada Kent Tarihi Müzelerinin kuruluş amaçlarından yola çıkılarak, dünyada mevcut kent tarihi müzelerinin çalışmalarından ve bu çalışmaların ülke ekonomisine sağlamış olduğu katkılardan bahsedilecektir. Özellikle yerel tarihin ve kültürel değerlerin sergilenmesini sağlayan bu mekanların, turizm sektörüne sağlayacağı katkıların neler olabileceğine dair örnekler verilecektir. Ülkemiz sınırları içerisinde faaliyet göstermekte olan Kent Tarihi Müzelerinin bulundukları bölgelerin ekonomisine ve turizmine sağlamış olduğu katkılar ifade edilecektir. Doğal güzellikleri bakımından fakir, güneş-kum-deniz üçlüsüne sahip olamayan Anadolu şehirlerinin kültürel turizm potansiyellerini ortaya çıkartabilmeye yönelik stratejiler arasına Kent Tarihi Müzelerinin de alınabileceği gösterilmeye çalışılacaktır. Bu sayede ülke turizminin geliştirilmesine yönelik izlenecek stratejilerin belirlenebilmesinde; yeni yaklaşımların ve fikirlerin ortaya çıkmasında farklı bakış açılarının olabileceği ifade edilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler: Kent Tarihi Müzeleri, Turizm, Strateji, Gelişim

 

 

GİRİŞ

                            

Dünya genelinde özellikle turizm endüstrisine yönelik tüketici eğilimlerinde meydana gelen değişmeler, müzelerin işlevlerinin yeniden sorgulanmasını sağlamıştır. Günümüzde müzeler tarihi değeri olan eserleri sergileyerek, ziyaretçilere nostalji ile karışık görsel zevkler vermenin ötesinde; bulundukları bölgenin iktisadi gelişimine katkı sağlayan bir misyonu da üstlenmeye başlamıştır. Bu misyon, günümüzde müzelerin durağan yapısını geride bırakarak kendi ayakları üzerinde durmayı başarabilen ve farklılıklarla insanlara sadece görsel zevkler değil, bunun yanında farklı şeyleri görebilmeyi ihtiyaç olarak hissedebilme duygusunu veren,yeni bir vizyona sahip yeni nesil müzeler diyebileceğimiz Kent Müzelerinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Öyle ki; yapılan araştırmaların sonuçları da; dünyada insanların farklı kültürleri, bölgeleri tanımaya yönelik ilgi ve isteklerinin artmış olduğunu ortaya koymaktadır.

 

İnsanların seyahat planları içerisinde kültürel, tarihi ve arkeolojik değerleri görme isteğinin oranı 1980’li yıllarda % 2.7 iken, 1990’lı yıllarda % 50’lere çıkmıştır. Yine insanların gidecekleri yerlerin kültürü hakkında bilgi sahibi olma isteği 1980’li yıllarda % 48 iken 1990’lı yıllarda % 88’e yükselmiştir (Silberberg, 1995:364). Bu sonuçlar geleceğe yönelik turizm stratejilerinin belirlenmesinde tarihi, kültürel ve etnografik değerlerin yadsınamayacak öneme sahip olduğunu göstermektedir.

 

Tarihi ve kültürel değerlerin bir arada bulunabildiği mekanlar olan müzeler; 19. yüzyıldan beri gösterişli evler olmanın yanında, toplumda saygı duyulan, toplumun seçilmiş enstitüleridir (Özkoç ve Duman, 2007:127). Müzeler; sergiler, etkinlikler, yayınlar ve araştırmalar yoluyla “kültürel yönelimli bir kamu alanı” oluşturmaktadırlar.   Bu kurumsal çerçevede, yerel yönetimlerin ve bölgelerin sorunları, umut vadeden geleceğe dönük planların teşvik edilebileceği tarzda ele alınmaktadır. Müzeler, toplumsal ve ekonomik bir anlayışla kentsel yeniden yapılanma ve ekonomik yeniden örgütlenme tartışmalarına katkıda bulunmaktadırlar (Kramer, 2001:34).  

 

Müzelerimizin toplam sayısı başka bir çok ülkeye göre çok sınırlıdır. Ülkemizde toplam müze sayısının yüze yakını Kültür Bakanlığına bağlı, bir o kadarı da özel müzeler olmak üzere 200 civarındadır.  Bu sayı New York, Paris, Londra gibi tek bir metropol kentte bulunan müze sayısında daha düşüktür. Üstelik müze çeşitlenmesi de çok dar bir yelpazeden oluşmaktadır; arkeoloji müzeleri, saray müzeleri ve etnografya müzeleri dışında kalan büyük müze sayısı iki elin parmaklarını aşmamaktadır. Son yıllarda çeşitli sermaye gruplarının kendi reklam tanıtım faaliyetlerinin de bir parçası olarak hız verdikleri müzecilik çalışmaları sanat müzeciliğine yeni bir nefes getirmiş olmakla birlikte, bu yaygınlığın yaygınlaşma gücü çok kısıtlı kalmıştır (Silier, 2007:14).  

 

 

I)- KENT MÜZELERİNİN KURULUŞ AMACI

 

Dünyamızda kentlerin önemi beklendiğinden de büyük bir hızla artıyor. Son üç kuşağın yaşam süresi içinde kentlerin toplam nüfusu 10 kat arttı. 2007 yılında dünya nüfusu içinde ilk defa kent dışı nüfusu geçiyor. Beş milyondan daha büyük nüfus barındıran kentlerin sayısı 60’ı aştı. Bir çok gelişmiş ülkede kentsel nüfusun toplam nüfusa oranı % 90’ların üzerine çıktı. Küreselleşmenin yaygınlaşması, bilgi toplumuna geçiş ve üretimin esnek biçimler altında örgütlenmesi, kentleri; geçmiştekilerden çok daha geniş ve yoğun ilişki ağlarının ortasına yerleştiriyor, çoğullaştırıyor ve önemlerini arttırıyor. (Silier, 2007:3). Dünyada kentlerin hızla büyümesi ve sorunlarının karmaşıklaşması ülkelerin uluslar arası ilişkilerde öne çıkmasında büyük kentlerin başarısının oynadığı rolün daha iyi anlaşılması, özellikle gelişmiş ülkelerde kent müzeleri diye gruplayabileceğimiz bir müze türünü hızla öne çıkartıyor. Bu gelişmede bir yandan toplumda tarih bilincinin yaygınlaştırılmasında “yerel” in yazılı-çizili olmayan, aktarılması güç (tacid) yerel bilginin ve ustalığın, yerel yaşam tarzlarının büyük önem taşıdığının kavranması ve öte yandan kentlere yönelik iç ve dış turizm hareketinin artan çapı önemli unsurlar olarak göze çarpmaktadır (Silier, 2007:14).

 

Tarihi, kültürel ve ticari yapımıyla belli bir kimliğe sahip olan kentlerin günümüzde birikimlerini sistemli bir şekilde sergiledikleri yerlere kent müzeleri diyoruz. Kent müzesi henüz Türkiye’de yeni oluşmaya başlayan bir kavramdır.  Müzelerin tarih bilinci geliştirmede ve bunu gelecek kuşaklara aktarmada önemli bir rolü vardır. Bir birey tarih bilincine sahip ise geçmişin yorumları ile geleceğe ilişkin algılamaları ve geleceğe dair beklentilerini ilişkilendirerek yaşamını zaman içinde ivmeli bir sürekliliğe ve derinine oturtabilecektir. Aslında çağımızın modern insandan beklentisi de budur. Dolayısıyla müzeler böyle bir ana tema da kişilerin kalitesini yükseltmeyi hedeflemektedir(Yıldız, 2006:427).

 

Dünyanın çeşitli kentlerindeki “kent tarihi müzesi”, “kent müzesi”, “belediye müzesi”, “kentsel gelişme müzesi”, “tarih müzesi” gibi adlarla anılan bu müzeler, kuşkusuz bir kentten ötekine farklı birçok özelliğe sahiptirler. Ancak, kent müzeleri genellikle örgütledikleri sergilere ek olarak, oluşturdukları arşiv kütüphaneler, sağladıkları araştırma olanaklarıyla yaptıkları yayınlarla, düzenledikleri kurslar, konferanslar, kongreler, sinema, tiyatro gösterileri, şenlikler kent turları ile bir çok faaliyetleri yerine getirebilen kuruluşlardır (Silier, 2007:15).Özellikle Kent Müzelerinin etkinlikleri arasında sıkça görebildiğimiz sergilerin turizm sektörüne olan katkısına tarihten örnekler verebilmemiz dahi mümkündür. 1863 senesinde Osmanlı’da ilk kez batı teknoloji tarihine ait birçok eserin yer aldığı sergi aynı zamanda Osmanlı’da ilk teknoloji sergisi özelliğini de taşımaktadır. Batı tarım aletleri, yani buharın,  demiryolunun dışında kullanıldığını göstermek üzere ilk buhar makineleri de bu sergide yer almıştır. Osmanlı’da iç turizmi canlandıran gelişmede bu sergi nedeniyle olmuştur (Toprak, 2001:176). Günümüzde kurulacak kent tarihi müzeleri de kuruldukları bölgelerin iç turizm açısından canlanabilmesini sağlayacak turizm potansiyelleri olarak kabul edilebilmelidir.

    

Atatürk, yurt gezileri esnasında özellikle müzeleri ve eski sanat ve uygarlık eserlerini gözden geçirmiştir. Atatürk'ün müzelere yaklaşımı, daha sonra Türkiye Cumhuriyeti'nin kültür politikasında müzelerin yerini belirlemiştir (Ata, 2004:6). Atatürk’ün Cumhuriyet döneminde müzelere ve sergilere yönelik göstermiş olduğu ilgi, onun ölümünün ardından aynı düzeyde devam edememiştir. Bu bağlamda Türkiye’de müzecilik genel olarak az gelişmiş, ihtiyaçlara cevap vermeyen bir alan durumunda olunca, adına kent müzeciliği dediğimiz alt uzmanlık alanının ortaya çıkmasını hızlandırmıştır. Bundan dolayı kent müzeciliğinin neredeyse tümüyle bakir bir alan olmasında şaşılacak bir yön de bulunmamaktadır (Silier, 2007:21). İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Müzesi dışında Türkiye’de kent müzelerinin gündeme gelmesi ancak 1990’larda gerçekleşebilmiştir. 2000’den başlayarak çeşitli belediyelerin, kavramın en geniş anlamında, ilk kent müzelerini kurmaya girişmeleri yeni bir dönemi başlatmıştır. Ana amacı kent tarihine ilişkin bilgi vermek olan bu ilk müzelerin kuruluşu Konya, Kastamonu, Kayseri, Bursa ve İzmir’de gerçekleşmiştir (Silier, 2007:21).  Şu anda Çankırı, Antalya, Samsun, Edirne, Mardin, Bartın, Safranbolu, Kızılca hamam, Kütahya, Mersin’de bu doğrultuda kent müzesi kurma projelerinin var olduğu bilinmektedir. Kent müzeleri kapsamında oluşturulacak kent bellekleri, belgelikler, sergiler ve yapılan tarih ve kültür ağırlıklı araştırmaların unutulmaya yüz tutmuş birçok bilgiyi gün yüzüne çıkartacağından kuşkumuz bulunmamaktadır. Araştırma ve geliştirme amaçlı kurulan kurumların ve bu kurumların yapmış oldukları araştırma sonuçlarının turizm sektörüne sağlayabileceği katkıların neler olabileceği hakkında daha önce yapılmış olan çalışmalar mevcuttur (Metin, 2007:197-211). Bu çalışmamızda kent tarihi müzelerinin ülke turizmine sağladığı katkılar örneklerinde yardımı ile gösterilecektir. Dünya da ki mevcut kent müzelerinin faaliyetleri göz önünde bulundurularak projeleri devam etmekte olan kent tarihi müzelerinin bu paralelde nasıl olması gerektiği konusunda öneriler dile getirilecektir.

 

II)- KENT MÜZELERİNİN FAALİYETLERİ

 

Kent Müzelerinin kuruluş amaçları incelenecek olduğunda, tarihi süreç içerisinde organize edilmiş sergilerin çok öncelerden beri iç turizm canlanmasına katkıda bulunabilecek bir potansiyele sahip olduğunu görebilmekteyiz. Günümüzde kent müzelerinin faaliyetleri içerisinde sıkça karşılaştığımız sergilerinde bu paralelde bir canlanmaya sebep olacağını göz ardı etmemeliyiz. Bu bölümde dünyada ve Türkiye’de mevcut kent müzelerinin faaliyetlerinden bahsedilerek bu faaliyetlerin ülke turizmine sağlayabileceği katkılar üzerinde tartışılacaktır.

 

Kent müzeleri kentin kültürel sosyal ve ekonomik zenginliğini tanıtmak ve yarının kentlerine yol göstermek amacıyla kurulmuş kurumlardır.

 

II-I)-Bursa Kent Müzesi: Dünyada pek çok örneğine rastladığımız bu müzelerden biride Bursa’da varlığını sürdürmekte olan Bursa Kent Müzesi’dir. Bursa Roma’dan Bizans’a Bizans’tan Beyliklere Osmanlıya ve Cumhuriyet dönemine kadar uzanan uzun soluklu tarihsel süreçte her zaman ön planda olan, tarihi kimliğini korumayı başarmış ve bu uygarlıkların işlerini günümüze taşıyarak zengin bir tarihsel ve kültürel birikimine sahip olmuştur. Bursa Kent Müzesi, Bursa ilinin bu tarihi birikimini kazanca dönüştürebilmeyi başarabilen önemli bir mekandır.

 

Bursa Kent Müzesi bugün yalnızca kentlilerin ihtiyaçlarına cevap vermenin de ötesinde kentimizi ziyaret eden pek çok yerli ve yabancı turistlere yol göstermektedir. Bir kentin ansiklopedisi niteliğindeki kent müzeleri turistlerin ilk uğrak yeri olduğundan onlara kent için içinde yapacakları programlarında ve güzergah belirlemelerinde büyük kolaylık sağlayacaktır. Bursa Kent Müzesi’nde bulunan pek çok bölümde bu anlamda turiste hizmet sağlamaktadır (Yıldız, 2006:427-430). Rehberlik görevinin yanı sıra düzenlemiş olduğu sergiler vasıtasıyla farklı ziyaretçi tiplerinin katılımını sağlamaktadır. Bursa yöresine ait bir çok yerel değerin tanıtılmasını sağlamaktadır.

 

II-II)-İzmir Kent Müzesi: İzmir Büyükşehir Belediyesi, 5000 yıllık geçmişiyle farklı uygarlıklara ev sahipliği yapan İzmir’in geçmişine ışık tutacak belge, doküman ve her türlü bilginin depolanıp, internet ortamında kullanıma sunacağı İzmir Kent Arşivi ve Müzesi 2004’te açılmıştır. Müze açıldığı andan itibaren değişen sergilerle de sürekli güncel kalabilmektedir. Sabahtan akşama, hem yerli yabancı turistler, hem her yaştan kentliler ve daha da önemlisi ilk ve orta öğrenim öğrencileri tarafından sürekli ziyaret edilmektedir. Ziyaretçilerde merak ve ilgi uyandırmaktadır. Müzede ziyaretçilerin günlük yaşamda gördükleri, okudukları, kendi mahalleleri, caddeleri, sokakları, gelenek ve görenekleri, babalarının dedelerinin evleri ve kullandıkları eşyalar bulunmaktadır (Bulutoğlu, turizmgazetesi).

II-III)-Kayseri Kent Müzesi: Büyükşehir Belediyesi tarafından fuar içerisine, Kayseri'li işadamı Sn. Kadir HAS Bey’in katkılarıyla yaptırılmıştır. 6 katlı olan tesisin giriş katı Kent Müzesi, 1. katı ise Mimar Sinan Müzesi olarak dizayn edilmiştir. Üst katlar ise yönetim katı, restoran ve cafe olarak kullanılmaktadır. Kent Müzesi Yaklaşık 400 m²'lik bir alanda kurulmuştur. 12 ayrı bölümde, 82 ekran monitörlerde Kayseri ile ilgili aşağıdaki konular altışar dakikalık video prodüksiyonlar ile sunulmaktadır. Kent ile ilgili daha detaylı bilgi almak isteyenler ise Kayseri Kent Müzesi’nde bulunan Bilgi Kioskundan faydalanabilirler. Girişin sağ tarafında bulunan bu Kioskta ise Kayseri ile ilgili her türlü detaylı bilgi ister ekrandan istenirse yazılı olarak yazıcıdan alınabilmektedir. Kayseri'ye gelen bir turist yada ziyaretçi, bu müzeyi gezerek tüm Kayseri'yi öğrenebilir. Nereleri gezmesi gerektiği hakkında bilgiler alabilir. Kolaylıkla Kayseri'yi kısa sürede tanıma imkanına sahip olur.

II-IV)-Edirne Kent Müzesi: Edirne Vali Fahri Yücel Kent Tarihi Müzesi, maddi kültür öğelerini toplayan ve izleyiciye gösteren müzelerden farklı olarak; soyut tarihi somut ifadelere dönüştüren ve halkı izleyici olmaktan, müze kullanıcısı olmaya yönlendiren çağdaş bir deneyimdir. Kent Müzesi, Edirne’mizin yaşadığı tarihi serüveni canlandıran, geçmişin kültürel birikimini bugünle buluşturan, Edirnelinin kentle ilişki kurmasını, kentine bağlanmasını teşvik eden bir olgudur. Edirne Kent Tarihi Müzesi, paylaşılmış geleneklerden ve ortak tarihten gelen zaman ve mekan duygusunu geliştirmeyi amaçlayan, kentin geleceği için faydalı olacak uğraşılarda rol üstlenmeyi planlayan bir kuruluştur.

Müzede ziyaretçiye kentle ilgili bir çıkış noktası verilmekte, anahtar bilgi ve nesneler gösterilmektedir. Kurulma çalışmaları devam eden arşiv ve bilgi işlem merkezinde, ziyaretçilerin bilgi ve belgeleri dijital ortamda temin edebileceği, bilimsel araştırmalar yapabileceği bir veri tabanı programı oluşturulmaktadır. Bilginin depolandığı bu müze, ziyaretçiyi bilgi arayışına teşvik edecek, tarih bilincini geliştirme ve bunu gelecek kuşaklara aktarmada rol üstlenecektir. Edirne’nin tarihöncesi çağlardan günümüze uzanan öyküsünün yazı ve fotoğraflarla anlatıldığı Kent Tarihi Müzesinde; bu topraklar üzerinde yaşayan insanların yarattıkları uygarlık birikimi, kültürel miras, kentli insanın yaşam tarzı, gelenekleri ziyaretçiye aktarılmakta ve kente farklı bir bakış açısı kazandırılmaktadır (kvmgm.turizm.gov.tr).

II-V)-Tahta Kuş Köyü Müzesi (Balıkesir): Bu müze her ne kadar Balıkesir ilinin bir köyünde bulunuyor olsa da kuruluş amacı ve sahip olduğu zenginliklerle Anadolu insanının müzecilik anlayışı hakkında önemli ipuçları verebilen güzel bir örnektir. Bu yüzden Türkiye’de belki de ilk diyebileceğimiz bu köy müzesinden, kent müzeleri faaliyetleri içerisinde bahsetmeyi uygun bulduk. Tahta kuş köyü müzesi kurulmuş olduğu bölgeye ait yerel özellik taşıyan eserler vasıtasıyla hem bu yörenin tanıtımı görevini üstlenmiş hem de kurulduğu yerleşim biriminin köy olmasından dolayı da kent müzecilik anlayışının istenildiğinde köylerde bile uygulanabilirliğinin en büyük örneğini ortaya koymuştur. Müze yetkililerinden aldığımız bilgiler doğrultusunda ziyaretçi sayısı hakkında bilgi aldığımız müzenin Balıkesir’i ziyaret etmeye gelen birçok ziyaretçi tarafından da ziyaret edildiğini görebiliyoruz. Aynı zamanda müze’de bulunan hediyelik eşyalar gelen ziyaretçilerin müzeden ayrılırken yanlarında müzeyi hatırlatan ve müzenin kurulduğu yörenin tarihi ve kültürüne ait birçok eseri de beraberlerinde götürebilmelerine zemin hazırlamaktadır.

II-VI)-İsrail Müzesi: Müzeyi ziyaret edenlere hizmet vermektedir. İsrail Müzesi’nin hizmet anlayışı diğer müzelerdeki mevcut hizmet anlayışından biraz daha farklı görülmektedir. Müze faaliyetlerini kamu fonlarından bağımsız olarak gerçekleştirmeye çalışmakta ve aynı zamanda daha geniş kitlelere hitap etmeyi hedeflemektedir. Bu anlayış İsrail müzesinin günümüz klasik müze anlayışından faklı bir anlayışa sahip olduğunu göstermektedir. Kar etme amacı ise müzenin 3. sıradaki amaçları arasındadır. İlk iki amaçtan ilkini geniş kitlelere ulaşmak ikincisini ise eğitim oluşturmaktadır.  Müze özel nesneleri sergilerken, dükkanlarda tam tersi olarak müzelerdeki ender eserlerin taklitleri satılmaktadır. Bütün müzeyi ziyaret eden kişiler hem kalıcı, hem de geçici sergi salonlarını gezeler, bunlardan bazıları akıllarında kalan turistler müze dükkanında sergilemelerdeki en çarpıcı nesnelerin taklitlerini satın almaktadır. Turistler satış mağazasından aldıkları nesne ile ayrıldıklarında, ellerinde basit ama değerli bir şey kalmaktadır (Gans, 1995:91).

II-VII)-Lüksemburg Kent Tarihi Müzesi: Bu müze 10. yüzyıldan günümüze kadar olan kent tarihini kapsamaktadır. Müzenin toplumsal ve kültürel bölümünün uluslararası  ziyaretçilerden daha çok yerel ziyaretçilerin ilgisini çektiği görülmektedir. Özellikle 19. yüzyıl tarihi bir takım şahsiyetlere doğrudan bağlıdır. Bu kişiler ise yabancılara bir şey ifade etmez, dolayısı ile ilginin ancak yerel olabileceği de olağan olarak değerlendirilmelidir (Jungblut, 1995:59). Müzede Lüksemburg’un kuruluşundan günümüze kadar devam ede gelen tarihi görsel materyaller yardımı ile ziyaretçilere sunulmakta ve yine bölgeye yörelik eserler sergilenmektedir. Bölgede iç turizmin canlanmasında etkili olan unsurlardan bir tanesidir. 

II-VIII)-Ruhrland Müzesi-Essen: Müze bu yüzyılın başındaki (1904) tarımsal ve sadece biraz kenetlenmiş bir kültür ve topluma buruk bir veda olarak kurulmuştur. 1984’te sanayileşmiş işçi sınıfının topluma ve kültürüne de önceden veda etmek üzere yeniden şekillendirilmiştir. Müzeler kurmanın en önemli nedenlerinden biri, kültürel değişimin hızının kurbanı olan bu tanıdık dünyanın hiç değilse anısını yaşatabilmektir. Ruhrland Müzesi’n müzesinin koleksiyonları, ağırlık kömür oluşumlarına verilmek üzere, doğa tarihi kapsamına giren (Jeoloji, Mineraloji, Paleontoloji) büyük miktarda malzeme içerir.  Arkeoloji bölümü klasik antik dönem parçalarını olduğu kadar, tarih öncesi dönemi de kapsar.Yerel yönetim tarafından da desteklenen müze de geçici sergiler de düzenlenmektedir. Toplumun her kesiminden insanların yaşayışını gösteren görüntülere de yer verilmiştir (Borsdorf, 1995:74).

Bütün bu örneklerden yola çıkarak kent müzelerinin hızlı değişim sürecinde yok olmaya yüz tutan hatta yok olmuş bir çok yerelin korunarak hayata kazandırılmasında önemli bir görevi üstlenmiş olduğu anlaşılmaktadır.  Yine bütün bu faaliyetlerin altında yatan temel amaç insanların ilgilerini çekmek ve onlara küreselleşen dünyada farklı olan ve unutulmaya yüz tutan bazı değerleri hatırlatmaktır. İnsanlar, unutmaya yüz tutmuş geçmişleriyle  karşılaştıklarında nostalji diye adlandırdığımız farklı bir duygunun vermiş olduğu mutluluğu da yaşamaktadır.

III) KENT MÜZELERİ VE TURİZM İLİŞKİSİ

Kent müzeleri yukarıda ifade edilmeye çalışılan faaliyetleri ve kurulmuş oldukları bölgelerin kültürel ve tarihi değerlerine sağlamış oldukları katkıları ile kültür turizminin önemli mekanları arasındadır. Öyle ki başlı başına “Kültür”, turizmi geliştiren önemli bir unsurdur.  Bireylerin kültürel değerleri görmek amacıyla turizme katılmaları turizm üzerinde olumlu etki doğurmaktadır. Turistlerin kendi uygarlıkları  dışındaki çeşitli uygarlıkları tanıma istekleri, turizm olayını etkileyen önemli faktörlerden birisidir. Tarihi ve kültürel zenginlikleri yakından görmek bilgi sahibi olmak, ve çeşitli dönemlere ait uygarlıklar arasında karşılaştırmalar yapabilmek turizm olayını doğuran ana faktörlerdendir (Batman-Şen, 2007:195). Bu paralelde yerel tarih ve kültürlerin, etnoğrafik ve folklorik bir çok zenginliğin kent müzelerinde ziyaretçilerin hizmetine sunuluyor olması “güneş, kum, deniz” üçlüsünün olmadığı yörelerde kültürel turizm potansiyeli olarak kent müzelerinin önemli bir misyonu omuzlamış olduğunu göstermektedir.     

Anadolu’da özellikle 2000’den sonra kuruluşlarında hızlı bir artış görülen kent müzeleri  kurulmuş oldukları bölgelerin tanıtımını da üstlenmiş durumdadırlar. İzmir, Bursa, Kayseri ve Edirne ve Balıkesir örnekleri bu durumun en güzel ispatıdır. Antalya kent müzesi ve Mersin Kent Müzesi kurma çalışmaları incelenecek olduğunda kent müzelerinin sadece iç bölgeler için değil kıyı bölgelerimiz içinde önemli yere sahip olduğunu görebiliyoruz. Öyle ki iç bölgelerimizde başlı başına kültürel turizm potansiyeli olarak düşündüğümüz kent müzelerinin,  kıyı bölgelerimizde kurulması ile  “güneş, kum, deniz” turizmini destekleyici mekanların oluşturulmasına çaba sarf edildiğini anlayabiliyoruz. Kent müzesini kurmayı başarabilen kıyı illerinin, bu başarıyı henüz gerçekleştirememiş kıyı illerine göre daha önde olduğu unutulmamalıdır. Bu bağlamda kent müzelerinin kurulabilmesi,  küreselleşme sürecinde farklı yörelerden ve ülkelerden ziyaretçilerin bu mekanlara çekilebilmesini sağlayacaktır. Ayrıca ülke içerisinde turizmi canlandıracağı gibi bazı kıyı bölgelerinde güneş kum deniz turizmini destekleyecek alternatif gezi merkezlerini de oluşturacaktır.

Ekonomik anlamda kalkınamamış Anadolu şehirlerinde kent müzelerinin oluşturulması o bölgelere ait bir çok tarihi, kültürel değerin bir araya getirilmesini sağlayacaktır. Müzede sergilenecek bir çok eserin, ticari kazanç amaçlı olarak taklidinin yapılacak olması o bölgede hem üretim anlamında bir çok insanın meslek sahibi olmasına zemin hazırlayacak, hem de bu ürünleri pazarlayacak olan insanlara ayrı bir gelir sağlayabilecektir. Anadolu şehirlerinin tarihi ve kültürel zenginliğini bu kurumlar vasıtası ile bir araya getirebilmesi yöre insanının unutmuş olduğu bir çok farklı değeri hatırlamasına sebep olacaktır. Müzelerde oluşturulacak satış mağazaları üretilen hatıra niteliğindeki eşyalar sayesinde hem ticari bir kazanç elde edebilecekler hem de satmış oldukları bu ürünler ile müzelerinin ve yörelerinin turistik anlamda tanıtımını sağlayacaklardır.

 

SONUÇ VE ÖNERİLER

Kent Müzelerinin kurulması, kültürel turizmin gelişimine katkı sağlayacaktır. Müzelerin vücuda getirildiği bölgelerde unutulmuş veya unutulmaya yüz tutmuş tarihi, kültürel, etnografik ve folklorik bir çok eserin bir araya getirilmesini sağlayacaktır. İlgi ve meraklar doğrultusunda dizayn edilmiş olan müzeler farklı bölgelerden ziyaretçilerin müzeye akışını kolaylaştıracaktır. Müzenin oluşturulduğu bölgede turizm canlanmasına sebep olabilecektir. Yerel değerlerin yaşatılmasına destek veren Sivil Toplum Kuruluşlarının, derneklerin, özel veya kamu kurum kuruluşlarının bir araya getirilmesini sağlayacaktır. Bölge insanının birlik ve beraberlik duygularına katkı sağlayacaktır. Bölgesel barışı ve dolaylı olarak ulusal barışı kuvvetlendirecektir. Farklı kültürlere ait eserlerin sergilenmesi kültürel diyalogu güçlendirecektir. Kültürel diyalogların artması kitleler arasında iletişimin güçlenmesine sebep olacaktır. Bu durum hem uluslar arası hem de ulusal anlamda turizm canlanmasının  kaynağını teşkil edecektir. Barış ve güven ortamının ortaya çıkması özellikle ülkelerin dış turizme ait paylarının artmasında da etkili olacaktır.

Kent Müzeleri kurulmuş oldukları yörenin insanına ticari anlamda yeni alternatifler üretme şansı verecektir. Bu durum hem üretim hem de pazarlama bakımından o bölge insanına maddi kazanç olarak geri dönebilecektir. Kent müzelerinin kurulması ve müze içerisinde kent belleklerinin oluşturulması bu müzelerin akademisyenler, araştırmacılar ve lisansüstü öğrencileri tarafından da ilgi görmesini kolaylaştıracaktır. Kent müzeleri kurulmuş oldukları bölgenin, ilin veya ilçenin, hatta köyün tanıtımını yapacaklardır.Kültür turizmi için önemli olan bu mekanlar kıyı bölgelerinde kurulduklarında “deniz, kum, güneş” turizmi için bölgeye gelen turistlerin ziyaret edeceği mekanlardan biri olabilecektir. Bu bağlamda Kent müzelerinin kurulabilmesi için mevcut yasal süreçteki zorluklar asgariye indirgenebilmelidir. Bu tür çalışmalarda bulunacak kurumlara kredi ve teşvikler sağlanabilmelidir.

Yükseköğretimde kent müzelerinin kurulması, işletilmesi ve yönetimi üzerine eğitim veren lisans ve ön lisans programları oluşturulabilmelidir. Turizmle iç içe olan bu mekanların kurulması ve işletilmesi ve yönetimine yönelik programlar, Turizm ve Otel İşletmeciliği yüksekokullarının bünyesinde tahsis edilmelidir. Bu konuda uzman kişiler yetiştirilerek, kent müzesi kurmayı amaçlayan kamu kurum ve kuruluşlarına, özel teşebbüslere rehberlik yapılmalıdır. Bu sayede tarihi ve kültürel dokunun istismar edilmesine de mani olunmalıdır. Kent Müzelerinin tanıtımı ve gezdirilmesine yönelik tur rehberleri yetiştirilmeli ve bu rehberler müze kadrolarında görevlendirilmelidir. İl Kültür Turizm Müdürlükleri kent müzelerinin kurulması ve bu doğrultudaki çalışmaların yürütülmesinde iyi bir destekçi, bilinmeyen noktalarda ise danışman olabilmelidir. İl mülki idarecileri ve yerel yöneticiler bu konuda bilinçlendirilmeli bu kurumların kurulması ile şehirlerin kazanacağı avantajlar hakkında bilgilendirilmelidir. Özellikle turizm açısından bir canlanma sağlayacak bu mekanların kurulması ve sağlayacağı katkılar hakkında bilgiler ise sanat tarihçileri, kent tarihçileri ve turizmcilerden oluşturulmuş birimler tarafından verilebilmelidir.   

 

 

 

 

KAYNAKÇA

BATMAN, O. – ŞEN, L.M, (2007), “Bir Kültürel Turizm Destinasyonu Olarak Çankırı’da Turizmin Geliştirlmesi” Çankırı Araştırmaları Dergisi, Y:2, S:2

BORSDORF, U. (1995), “Ruhrland Müzesi-Essen”, Kent, Toplum, Müze Deneyimler Katkılar, Tarih Vakfı Yayınları

ERDÖNMEZ, A. (2005), "Günümüzde Özel Müzelerin Turizm Açısından Önemi", I. Bursa Turizm Sempozyumu Bildiriler Kitabı

GANS, R. (1993), “Müze Deneyimini Satış Birimlerine Taşımak” Toplumsal Tarih Müzesi Kuruluş Sorunları Sempozyumu

KRAMER, D. (1993), “Alman Müzelerinde Modern Toplumsal Tarih”,Kent ve Toplumsal Tarih Müzeleri Atölyesi

ÖZKOÇ, A.G.- DUMAN, T, (2007),”Türkiye’de Faaliyet Gösteren Müzelerde Sergilenen Eserlerin Elde Edilmesi ve Korunmasına Yönelik Müze Yöneticilerinin Görüşleri: İstanbul Örneği”, I. Ulusal Türkiye Turizmi Kongresi, Sakarya Üniversitesi Karasu Meslek Yüksekokulu, (7-8 Eylül)

METİN, E. (2007), “Yeni Turistik Destinasyonlarının Geliştirilmesinde Yerel Araştırmaların ve Araştırma Merkezlerinin Rolü ve Önemi”,  I. Ulusal Türkiye Turizmi Kongresi, Sakarya Üniversitesi Karasu Meslek Yüksekokulu, (7-8 Eylül)

SİLBERBERG, T. (1995), “Culturul Tourısm and Bussiness Opportunıties for Museums and Heritage Sites”, Tourısm Management, Vol.16, No.5

SİLİER, O. (2007), Kent Müzeleri ve Türkiye’de Kent Müzelerine Duyulan İhtiyaç, Tarih Vakfı Yayınları

TOPRAK, Z. (1995), “19. ve 20. Yüzyıllarda Kültür tarihimizin Müzeciliğe Yansıması, Toplumsal Tarih Müzesi Kuruluş Sorunları Sempozyumu

YILDIZ, D. (2005), "Kent Müzelerinin Turizme Katkısı ve Bursa Kent Müzesi Örneği" I. Bursa Turizm Sempozyumu Bildiriler Kitabı

www.turizmgazetesi.com

www.izmir.bel.tr

www.antalyakentmuzesi.org

www.tarihvakfi.org.tr



Düzenleyen Erhan METİN - 01.12.2010 Saat 10:28
"Söz Ola kese savaşı, Söz ola Kestire Başı. Söz Ola ağulu aşı, yağ ile bal ede bir söz." (Yunus Emre)
Yukarı Dön
merakuladorkul Açılır Kutu Gör
Ziyaretçi
Ziyaretçi
Mesaj Seçenekleri Mesaj Seçenekleri   Teşekkür (0) Teşekkür(0)   Alıntı merakuladorkul Alıntı  Yanıt YazCevapla Mesajın Direkt Linki Gönderim Zamanı: 27.09.2012 Saat 19:50
kentlerin ve müzelern önemi hızla artıyor onları koruyalım
Yukarı Dön
 Yanıt Yaz Yanıt Yaz
  Share Topic   

Forum Atla Forum İzinleri Açılır Kutu Gör

Forum Software by Web Wiz Forums® version 10.16
Copyright ©2001-2013 Web Wiz Ltd.
Yeni Sayfa 1

Güncel Sitemiz için tıklayınız.

Çankırı Araştırmaları Sitesi Ağustos 2013 3 ncü dönem sitesi

2002 yılından bu güne kesintisiz hizmet veren sitemizin binlerce yazı ve görselin bulunduğu arşivleri

2000-2005 I. Arşiv       2006-2013 II. Arşiv

 

Popup Örnek