beş çift Selanik makraması

Tarih, iktisat ve hukuk gibi farklı bilim dallarında çalışan araştırmacıların ifade ettiği üzere, kadı sicilleri yani Osmanlı mahkeme defterleri Osmanlı araştırmaları bakımından büyük bir önem arzetmektedir. İSAM, 2010 Avrupa Kültür Ajansı’nın desteğiyle hazırladığı ve 2012 yılında yayımladığı 40 ciltlik neşrin içeriğini 2014 yılında erişime açmıştı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş. ile yapılan protokol gereği İBB Kültür A.Ş. ve Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi ortaklığıyla hazırlanarak 2019 yılında yayımlanan 60 ciltlik külliyat da veri tabanına eklenerek 100 cildin içeriğine erişim sağlanmıştır.

Kadı Sicilleri içersinde yapılan bir sorgulamada ulaştığımız bir veraset ve intikal işlemine dair belge hukuki ve teknik taraflarını bir yana bırakırsak döneme ait eşya isimleri ve miktarı devin insanın yaşam koşulları hakkında bizlere bir fikir vemektedir.

Aşağıda orjinal metni bulunan miras belgesinde yeralan eşya isimlerini ilginize sunuyoruz.

…terekesinden

• altı sehmden beş sehm hisse-i irsiyesi şer’an bana isâbet eden yüz esedî guruş ve ve altı yüz semen ve
• bir Şam alacası ve bir çift? ve
• bir şehir makraması ve
• beş çift? Selanik makraması ve
• iki beyâz sâde ve bir boğça ve
• bir çift? Bursa yasdığı ve
• bir çift? Bursa abası ve
• beş donluk bogasi ve
• bir muhayyer ve
• bir kellepüş ve
• bir tas ve bir maşraba ve
• on yedi münakkaş makramayı müşârün-ileyh Derviş Ağa yedinden ahz u kabz eyledim.

Bab Mahkemesi 11 Numaralı Sicil (H. 1081 / M. 1670-1671)
cilt: 53, sayfa: 264
Hüküm no: 294
Orijinal metin no: [57b-3]
Bu defter İBB Kültür A.Ş. ve Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi ortaklığı ile hazırlanmıştır.
Vefat eden Abdünnebi Ağa’nın varislerinden Şaban’ın terekeden hissesini teslim alması

Husûs-ı âti’z-zikrin mahallinde tahrîri iltimâs olunmağın savb-ı şer‘-i mergūbdan Mevlânâ Hasan Efendi irsâl olunup ol dahi hâlâ Anadolu kādı‘askeri olan a‘lemü’l-ulemâi’l-izâm Mustafa Efendi hazretlerinin mahmiye-i İstanbul’da Sultan Selim Hân -aleyhi’r-rahmetü ve’r-rıdvân- hazretlerinin binâ buyurdukları câmi‘-i şerîf kurbünde vâki‘ sa‘âdet-hânelerine varıp zeyl-i kitâbda muharrerü’l-esâmî olan Müslimîn huzûrunda akd-i meclis-i şer‘ eyledikde vilâyet-i Anadolu’da Çankırı sancağında Milan kazâsına tâbi‘ Eyübözü nâm karye ahâlîsinden olup bundan akdem müşârün-ileyh Mustafa Efendi hazretlerinin kethüdâları iken vefât eden Abdünnebi Ağa b. Abdünnebi’nin verâseti li-ümmin kız karındaşı Fâtıma nâm hatun ile li-ebeveyn ammi oğlu Şa‘bân b. el-Hâc Şa‘bân’a münhasıra olduğu şer‘an sâbit oldukdan sonra mezbûr Şa‘bân meclis-i ma‘kūd-ı mezbûrda tereke-i müteveffâ-yı mezbûra vâzı‘u’l-yed olan işbu râfi‘ü’l-kitâb ile’l-hâlî ani’l-irtiyâb Derviş Ağa b. Mehmed muvâcehesinde ikrâr ve takrîr-i kelâm edip müteveffâ-yı mezbûrun terekesinden altı sehmden beş sehm hisse-i irsiyesi şer‘an bana isâbet eden yüz esedî guruş ve ve altı yüz semen ve bir Şam alacası ve bir çift? ve bir şehir makraması ve beş çift? Selanik makraması ve iki beyâz sâde ve bir boğça ve bir çift? Bursa yasdığı ve bir çift? Bursa abası ve beş donluk bogasi ve bir muhayyer ve bir kellepûş ve bir tas ve bir maşraba ve on yedi münakkaş makramayı müşârün-ileyh Derviş Ağa yedinden ahz u kabz eyledim. Tereke-i müteveffâ-yı mezbûra müte‘allıka âmme-i hukūk-ı ma‘lûme ve mechûle da‘vâsından mûmâ-ileyh Derviş Ağa’nın zimmetini ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt eyledim dedikde gıbbe’t-tasdîkı’ş-şer‘î mâ-vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu.

Fî 24 min-Recebi’l-ferd li-sene 1081.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-kuzât Ali Efendi b. Mehmed, umdetü’l-kuzât Mehmed Efendi, fahrü’l-müderrisîn Mehmed Efendi b. İsmail, fahrü’l-müderrisîn Ahmed Efendi b. Emrullah.

---

Yazı hazırlanmasında katkılarından dolayı İbrahim AKTAŞ’a teşekkür ediyoruz.